🌏⚓ เมื่อเส้นทางเดินเรือของโลกไม่แน่นอน ผลกระทบไม่ได้หยุดอยู่แค่ในทะเล คณะโลจิสติกส์ ม.บูรพา ร่วมกับ คณะนิติศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์ จึงต้องจัดสัมมนา “พาณิชยนาวีในยุคเส้นทางเดินเรือผันผวน”
เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2569 คณะโลจิสติกส์ มหาวิทยาลัยบูรพา ร่วมกับคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดสัมมนาวิชาการ เรื่อง “พาณิชยนาวีในยุคเส้นทางเดินเรือผันผวน: ผลกระทบต่อธุรกิจขนส่งทางทะเลและกฎหมายพาณิชยนาวี” (Maritime Routes under Disruption: Impacts on Shipping Business and Maritime Law)
การสัมมนาครั้งนี้ชวนมองโลกการขนส่งทางทะเลในวันที่ “เส้นทางที่สั้นที่สุด อาจไม่ใช่เส้นทางที่ดีที่สุดอีกต่อไป” เพราะการเดินเรือในปัจจุบันต้องคำนึงถึงทั้งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ความปลอดภัย ต้นทุน และความสามารถในการรับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดคิด ได้รับเกียรติจากวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่
1. กัปตัน ดร.เฉลิมวุฒิ แท่นสุวรรณ์ ตำแหน่ง ประธานบริหารและผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคโนโลยีทางทะเลแห่งเอเชีย (AMCOL)
2. คุณคงฤทธิ์ จันทริก ตำแหน่ง ผู้อำนวยการบริหารสภาผู้ส่งสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย
3. ดร.สุเมธ เขียวงามดี ตำแหน่ง กรรมการผู้จัดการ บริษัท เอชเอ็มเอ็ม (ประเทศไทย) จำกัด
4. ศาสตราจารย์ ดร.ไผทชิต เอกจริยกร ตำแหน่ง ผู้อำนวยการโครงการสถาบันกฎหมายขนส่งและพาณิชยนาวี ราชบัณฑิต สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง กรรมการกฤษฎีกา
5. ดร. สุพรรณี สวนอินทร์ ตำแหน่งอาจารย์ประจำภาควิชารัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
6. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.มัธยะ ยุวมิตร ตำแหน่งรองคณบดี คณะโลจิสติกส์ มหาวิทยาลัยบูรพา
โดย รองศาสตราจารย์ ร.อ. ดร.สราวุธ ลักษณะโต เป็นผู้สรุปและเชื่อมโยงประเด็นการนำเสนอ ร่วมกันกับ อ.กวีพล สว่างแผ้ว ซึ่งได้ต่อยอดการอภิปรายไปสู่แนวคิดเรื่องเส้นทางทางเลือกและการสร้างความยืดหยุ่นของระบบโลจิสติกส์ในระยะยาว
เมื่อจุดสำคัญของโลก เช่น ช่องแคบฮอร์มุซ ทะเลแดง ช่องแคบบาบเอลมันเดบ หรือคลองสุเอซ เกิดปัญหา ส่งผลให้ระยะทางและเวลาเพิ่มขึ้น ใช้เชื้อเพลิงมากขึ้น ตารางเรือไม่แน่นอน และค่าระวางรวมถึงค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ปรับตัวสูงขึ้น ผลกระทบจึงส่งต่อจาก “เรือ” ไปถึงผู้ส่งออก ผู้นำเข้า ธุรกิจ และท้ายที่สุดอาจสะท้อนไปถึงราคาสินค้าที่ประชาชนต้องจ่าย
ในมิติทางกฎหมาย วิทยากรได้ชวนตอบคำถามสำคัญว่า เมื่อเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ ใครเป็นผู้รับผิด? ใครต้องรับต้นทุนเพิ่ม? สามารถเปลี่ยนเส้นทางได้หรือไม่? และประกันภัยจะจ่ายหรือไม่? ซึ่งคำตอบไม่ได้ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาทั้งกฎหมาย สัญญารับขนสินค้า Charterparty, Bill of Lading และเงื่อนไขของกรมธรรม์ประกันภัยประกอบกัน
อีกประเด็นสำคัญคือ การมีประกันภัยไม่ได้หมายความว่า “ทุกความเสี่ยงจะได้รับความคุ้มครอง” โดยเฉพาะภัยสงคราม การก่อการร้าย การนัดหยุดงาน หรือความเสี่ยงทางการเมือง ซึ่งอาจต้องมีความคุ้มครองเพิ่มเติมและต้องตรวจสอบเงื่อนไขของกรมธรรม์อย่างรอบคอบ
การสัมมนายังต่อยอดไปสู่คำถามที่ใหญ่กว่า คือ แทนที่จะรอให้เกิดวิกฤตแล้วค่อยแก้ไข เราจะสามารถออกแบบระบบโลจิสติกส์ให้ “ยืดหยุ่น” (Resilient) ตั้งแต่ต้นได้หรือไม่ ผ่านการสร้างเส้นทางสำรอง การเชื่อมโยงทางเรือ-ราง-ถนน-ท่อขนส่ง คลังสำรอง ตลอดจนการสร้างกฎเกณฑ์และความร่วมมือระหว่างประเทศที่มีความน่าเชื่อถือ
📌 เพราะวันนี้ พาณิชยนาวีไม่ได้เป็นเพียง “ธุรกิจขนส่งทางทะเล” แต่เป็นเรื่องของการบริหารความเสี่ยงที่เชื่อมโยงภูมิรัฐศาสตร์ เศรษฐกิจ โลจิสติกส์ กฎหมาย สัญญา และประกันภัยเข้าด้วยกัน
#คณะโลจิสติกส์มหาวิทยาลัยบูรพา
#FacultyofLogisticsBUU
#BUULOG
#MaritimeLaw
#MaritimeLogistics
#ShippingDisruption
#พาณิชยนาวี
